☼ Φως, σε περίμενα· άργησες...: Josipa Lisac

4.4.10

Josipa Lisac

Η κροατικής καταγωγής Γιόσιπα Λίσατς
κυριάρχησε στη μουσική σκηνή της ενωμένης Γιουγκοσλαβίας,
τραγουδώντας ποπ, ροκ, τζαζ, καθώς και παραδοσιακά κομμάτια.

Αγαπήθηκε το ίδιο παράφορα από τους διανοούμενους, αλλά και τον απλό λαό.

Το πρώτο της άλμπουμ κυκλοφόρησε το 1973
με τίτλο Dnevnik jedne ljubavi (Ημερολόγιο ενός έρωτα)
και είναι πια θρυλικό.

Ας την ακούσουμε τώρα
σε μια παλιά μακεδονική μελωδία.

Eυχαριστώ τον καλό μου φίλο Андреј Сених,
κλασσικό φιλόλογο από τα Σκόπια,
που επιμελήθηκε τη μετάφραση στα ελληνικά:

ДЕНОТ МИ ДОЈДЕ / Η ΜΕΡΑ ΜΟΥ ΗΡΘΕ

Денот ми дојде, солзи ќе ти дарам, / Η μέρα μου ήρθε: θα σου χαρίσω δάκρυα

за зборој јас немам глас. / γιατί για λόγια δεν έχω φωνή.

Кажи ми нешто―срцето ми бара… / Μα πες μου κάτι―σ'το ζητά η καρδιά μου:

Кој ли нè мрази? / Ποιος μας μισεί;

Кој нè колне нас? / Ποιος μας καταριέται;

•

Денот ми дојде, туѓина те вика. / Η μέρα μου ήρθε, η ξενητειά σε φωνάζει.

Остај ме пред прагот стар / Ας με αφήσεις λοιπόν στο παλιό κατώφλι:

Тажната птица ноќе ќе ми клика... / Θα έχω το θλιμμένο πουλί να μου κρώζει τη νύχτα...

Дали не мирува таа солза пак? / Μήπως κυλήσει και πάλι αυτό το δάκρυ;

•

Тажните деној кој ли ќе ги брои? / Ποιος θα μετρά τις θλιβερές μέρες;

Ти ќе ми велиш надеж имај си / Εσύ θα μου λες να έχω ελπίδα

и јас ќе ги плаќам сите зборој твои, / κι εγώ θα πληρώνω όλες σου τις λέξεις

и овие задни, задни наши дни / κι αυτές τις έσχατες, έσχατες μέρες μας.

•

Полека сама камен ќе се сторам, / Μονάχη μου σιγά-σιγά θα γίνω πέτρα,

крај ѕидој сенка сум јас, / στους τοίχους είμαι σκιά,

ќе немам сили по тебе да горам, / δε θα'χω τη δύναμη να καίω για σένα.

Кој ли нè мрази? / Ποιος μας μισεί;

Кој нè колне нас? / Ποιος μας καταριέται;

0 comments:

Ερωτήσεις και Απαντήσεις

1 • Τι είναι για σένα απόλυτη ευτυχία;
What is your idea of perfect happiness?

Να μπορούσα να συγκεντρώσω όλα μου τα αγαπημένα πρόσωπα στον ίδιο χώρο.
Και να μην υπήρχε πια χρόνος.
I wish I could gather all of my closest friends and family into the same room--and time did not exist.

2 • Ποιος είναι ο μεγαλύτερος φόβος σου;
What is your greatest fear?

Το να μην έχω τον έλεγχο.
Not to be in control.

3 • Τι απεχθάνεσαι περισσότερο στον εαυτό σου;
What is the trait you most deplore in yourself?

Δεν είμαι ετοιμόλογος.
(Αν και κάποιοι έχουν κατά καιρούς θεωρήσει πως είμαι.)
I am not quick-tongued.
(Although some people have occasionally said that I am.)

4 • Τι απεχθάνεσαι περισσότερο στους άλλους;
What is the trait you most deplore in others?

Τη μικρότητα.
Littleness.

5 • Ποια θεωρείς την πιο υπερεκτιμημένη αρετή;
What do you consider the most overrated virtue?

Τον τσαμπουκά.
(Στην Ελλάδα θεωρείται αρετή.)
Agressiveness.
(In Greece, this is considered to be a virtue.)

6 • Πότε λες ψέμματα;
On what occasion do you lie?

Όταν φοβάμαι πως κάποιος θα στενοχωρηθεί.
Whenever I'm afraid I might hurt someone's feelings.

7 • Τι κυρίως δεν σου αρέσει στην εμφάνισή σου;
What do you dislike most about your appearance?

Το ότι μου αρέσουν τώρα παλιές μου φωτογραφίες που τότε δεν μου άρεσαν.
The fact that I now like old pictures of myself I didn't like back then.

8 • Για τι κυρίως μετανιώνεις;
What is your greatest regret?

Που δεν κάνω χειρωνακτική εργασία, π.χ. μανάβης, χασάπης, ηλεκτρολόγος ή υδραυλικός.
That I don't do a manual job, for example grocerer, butcher, electrician or plumber.

9 • Τι ή ποιος είναι η μεγαλύτερη αγάπη της ζωής σου;
What or who is the greatest love of your life?

Οι άνθρωποι. Ή μάλλον, οι Άνθρωποι.
People. I mean People with a capital P.

10 • Σε τι πνευματική κατάσταση είσαι τώρα;
What is your current state of mind?

Απορώ (με την καρδιά μου, που λέει και το τραγούδι).
"I'm confused with my own heart", according to a popular Greek song.

11 • Ποιο θεωρείς το μεγαλύτερο επίτευγμά σου;
What do you consider your greatest achievement?

Το ότι δεν αλλοτριώθηκα.
The fact that I haven't alienated myself from the real me.

12 • Ποιο είναι το πιο πολύτιμο αγαθό σου;
What is your most treasured possession?

Ο χρόνος μου.
My time.

13 • Τι θεωρείς απόλυτη κατάντια;
What do you regard as the lowest depth of misery?

Τη ζηλοφθονία.
Envy.

14 • Πού θα'θελες να ζεις;
Where would you like to live?

Στα Βαλκάνια, τη Νέα Υόρκη, το Ισραήλ ή σε κάποια χώρα της Βόρειας Ευρώπης.
Ή στην Αθήνα, όπου και μένω.
In the Balkans, New York City, Israel or in a Northern European country.
Or in Athens, where I currently live.

15 • Ποια είναι η αγαπημένη σου ασχολία;
What is your favorite occupation?

Να είμαι με φίλους.
Being with my friends.

16 • Τι εκτιμάς περισσότερο στους φίλους σου;
What do you most value in your friends?

Το ότι με επέλεξαν.
That they've chosen me.

17 • Τι είναι το πιο εξωφρενικό που έχεις κάνει ποτέ;
What is your greatest extravagance?

Το ταξίδι μου στις ΗΠΑ το 1990.
(Ήταν περίεργες οι συνθήκες.)
My trip to the USA in 1990.
(It was under extraordinary circumstances.)

18 • Ποια αρετή θαυμάζεις σε έναν άντρα;
What is the quality you most like in a man?

Την αποτελεσματικότητα.
Efficiency.

19 • Ποια αρετή θαυμάζεις σε μια γυναίκα;
What is the quality you most like in a woman?

Την ανάγκη να την αγκαλιάσουν.
Her need to be hugged.

20 • Ποια είναι τα αγαπημένα σου ονόματα;
What are your favorite names?

Ραχήλ. Ρεβέκκα. Ρουθ.
Rachel. Rebecca. Ruth.

21 • Τι απεχθάνεσαι περισσότερο;
What is it that you most dislike?

Tην εθνικιστική υστερία.
Nationalist hysteria.

22 • Πώς θα ήθελες να πεθάνεις;
How would you like to die?

Σε ένα καταπράσινο χωριό, με μουσική και ρακί, αμέσως μετά το ηλιοβασίλεμα.
In a beautifully green village, with music and raki, right after sunset.

23 • Ποιο είναι το αγαπημένο σου ταξείδι;
What is your favorite journey?

Με τραίνο και καταιγίδα.
By train during a rainstorm.

24 • Ποιο είναι το σύνθημά σου;
What is your motto?

Το σήμερα δεν επιστρέφει ποτέ. Εσύ κι εγώ μπορούμε να το κάνουμε να διαρκέσει για πάντα.
Today never returns. You and I can make it last forever.

25 • Ποιες λέξεις οι φράσεις χρησιμοποιείς κατά κόρον;
Which words or phrases do you most overuse?

«Τέλεια!»
"Perfect!"

26 • Ποιο ζωντανό πρόσωπο θαυμάζεις περισσότερο;
Which living person do you most admire?

Τον Όλιβερ Ζαμίτ (ο οποίος δώρισε τα όργανα του δολοφονημένου στη Μύκονο γιου του, Ντουζόν Ζαμίτ, προκειμένου να μεταμοσχευθούν σε Έλληνες).
Oliver Zammit, who donated his son's organs for transplant surgeries to the benefit of several Greek people despite the fact that Doujon, his son, had been murdered on Mykonos.

27 • Ποιο ζωντανό πρόσωπο περιφρονείς περισσότερο;
Which living person do you most despise?

Τον Οσάμα Μπιν Λάντεν—και ελπίζω να μην μείνει "living" για πολύ ακόμα.
Osama Bin-Laden—and I hope he doesn't stay "living" for much longer.

28 • Πού και πότε ήσουν πιο ευτυχισμένος;
Where and when were you the happiest?

Φοιτητής στην Αθήνα.
When I was a university student in Athens.

29 • Εάν μπορούσες να αλλάξεις κάτι σε σένα, τι θα ήταν;
If you could change one thing about yourself, what would it be?

Το πορτοφόλι μου.
My wallet.

30 • Εάν επρόκειτο να πεθάνεις και να επιστρέψεις ως κάποιος άλλος άνθρωπος ή πράγμα, ποιος θα 'σουν;
If you were to die and comeback as a person or a thing, what would it be?

Ο Όσκαρ Σίντλερ.
Oskar Schindler.

31 • Ποιο είναι το πιο έντονο χαρακτηριστικό σου;
What is your most marked characteristic?

Η απλότητά μου.
(Αν και με έχουν χαρακτηρίσει περίπλοκο.)
My simplicity.
(Although I have been called complicated.)

32 • Ποιοι είναι οι αγαπημένοι συγγραφείς;
Who are your favorite writers?

Ισμαήλ Κανταρέ, Φίλιπ Ροθ.
Ismail Kadare, Philip Roth.

33 • Ποιος είναι ο αγαπημένος σου λογοτεχνικός ήρωας;
Who is your favorite hero of fiction?

Ο Όλιβερ Μέλλορς (ο εραστής της Λαίδης Τσάτερλυ).
Oliver Mellors (Lady Chatterley's Lover).

34 • Ποιους θεωρείς ήρωες στην πραγματικότητα;
Who are your heroes in real life?

Tους εναπομείναντες ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας.
The remaining voters of New Democracy (Greek Conservative Party).