Ένα καταπληκτικό τραγούδι του Τράιτσε Μάνεβ από το μακρινό 1987, μία πολύ σημαντική για μένα χρονιά― όμως, μην με ρωτήσετε το γιατί...
ОСАМЕН / ΜΟΝΟΣ
Сам сум во ноќва тивка / Μόνος μου είμαι αυτή την ήσυχη νύχτα и сонувам со очи отворени / και ονειρεύομαι με τα μάτια ανοιχτά. го слушам твојот шепот мил. / Aκούω τον αγαπημένο μου ψίθυρό σου. Сонувам за дните поминати, / Ονειρεύομαι τα περασμένα, за тебе веќе одминати / αυτές τις μέρες που εσύ θεωρείς παρελθόν и како да сакаш да кажеш, не. / και σαν να θες να ξεγράψεις.
Ти што ми ја украде душата / Εσύ που μου έκλεψες την ψυχή, ти што ми ја зароби младоста / εσύ που μου αιχμαλώτισες τα νειάτα... зашто ќе патам во животот / Εξαιτίας σου θα υποφέρω στη ζωή, за кого ќе дадам се. / για σένα που θα τα έδινα όλα.
Η κροατικής καταγωγής Γιόσιπα Λίσατς κυριάρχησε στη μουσική σκηνή της ενωμένης Γιουγκοσλαβίας, τραγουδώντας ποπ, ροκ, τζαζ, καθώς και παραδοσιακά κομμάτια.
Αγαπήθηκε το ίδιο παράφορα από τους διανοούμενους, αλλά και τον απλό λαό.
Το πρώτο της άλμπουμ κυκλοφόρησε το 1973 με τίτλο Dnevnik jedne ljubavi (Ημερολόγιο ενός έρωτα) και είναι πια θρυλικό.
Ας την ακούσουμε τώρα σε μια παλιά μακεδονική μελωδία.
Eυχαριστώ τον καλό μου φίλο Андреј Сених, κλασσικό φιλόλογο από τα Σκόπια, που επιμελήθηκε τη μετάφραση στα ελληνικά:
ДЕНОТ МИ ДОЈДЕ / Η ΜΕΡΑ ΜΟΥ ΗΡΘΕ
Денот ми дојде, солзи ќе ти дарам, / Η μέρα μου ήρθε: θα σου χαρίσω δάκρυα
за зборој јас немам глас. / γιατί για λόγια δεν έχω φωνή.
Кажи ми нешто―срцето ми бара… / Μα πες μου κάτι―σ'το ζητά η καρδιά μου:
Кој ли нè мрази? / Ποιος μας μισεί;
Кој нè колне нас? / Ποιος μας καταριέται;
•
Денот ми дојде, туѓина те вика. / Η μέρα μου ήρθε, η ξενητειά σε φωνάζει.
Остај ме пред прагот стар / Ας με αφήσεις λοιπόν στο παλιό κατώφλι:
Тажната птица ноќе ќе ми клика... / Θα έχω το θλιμμένο πουλί να μου κρώζει τη νύχτα...
Дали не мирува таа солза пак? / Μήπως κυλήσει και πάλι αυτό το δάκρυ;
•
Тажните деној кој ли ќе ги брои? / Ποιος θα μετρά τις θλιβερές μέρες;
Ти ќе ми велиш надеж имај си / Εσύ θα μου λες να έχω ελπίδα
и јас ќе ги плаќам сите зборој твои, / κι εγώ θα πληρώνω όλες σου τις λέξεις
и овие задни, задни наши дни / κι αυτές τις έσχατες, έσχατες μέρες μας.
•
Полека сама камен ќе се сторам, / Μονάχη μου σιγά-σιγά θα γίνω πέτρα,
крај ѕидој сенка сум јас, / στους τοίχους είμαι σκιά,
ќе немам сили по тебе да горам, / δε θα'χω τη δύναμη να καίω για σένα.
Ένα τραγούδι από τα λιγότερο γνωστά του Yves Duteil, αλλ'όμως πολύ χαρακτηριστικό.
Επειδή αυτή είναι η Γαλλία...
HOMMAGE AU PASSANT D'UN SOIR
Quand je jouais de la guitare Par plaisir ou par désespoir Rue Dufour et Rue Vaugirard, J'arrêtais vers onze heures du soir. Je fouillais mes carnets d'adresses Pour trouver deux sous de tendresse, Des amours que le petit jour emportait sans cesse. J'ignorais ce qu'était ma vie, J'ignorais, mais j'avais envie De chanter pour être moins triste et moins seul aussi. Puis un soir, pour m'encourager, Un passant, surgi du passé, M'avait dit des mots qui depuis ne m'ont plus quitté.
Quand je jouais de la guitare, Avenue de l'Observatoire, J'ignorais que dans ton regard Le bonheur était provisoire. J'écrivais des chansons d'amour Et chacun s'asseyait autour. Des sourires étaient ma récompense et tu souris toujours. J'ignorais ce qu'était ta vie, J'ignorais, mais j'avais envie De chanter pour que tout soit bien quand le ciel est gris. Tout autour dans nos univers Le printemps virait à l'hiver, Et les jours du calendrier passaient à l'envers.
Puis j'ai joué de la guitare Sur ton cœur et loin des regards. Tout le reste était dérisoire, Le présent perdait la mémoire. Je vivais mes chansons d'amour, J'avais peur de te perdre un jour, Et j'aimais les bruits de l'école en bas dans ta cour. J'ignorais si c'était ma vie, J'ignorais, mais j'avais envie De continuer mon chemin vers le paradis. Je respirais tout doucement, J'avais peur d'éveiller le temps Qui dormait dans nos souvenirs, et j'étais content.
J'ignorais si c'était ma vie, J'ignorais, mais j'avais envie De continuer mon chemin vers le paradis. Je respirais tout doucement, J'avais peur d'éveiller ce temps: Qui dormait dans nos souvenirs, et j'étais content. Je rêvais de m'en souvenir depuis si longtemps.
Quand je jouais de la guitare Pour te plaire ou pour t'émouvoir En hommage au passant d'un soir, J'écrivais pour l'amour de l'art. J'ignorais que c'était ma vie, J'ignorais, mais j'avais envie De chanter pour que tu sois fière de m'avoir choisi.
Μου λείπει ο αδερφός μου που ζει στο εξωτερικό. Και δεν του βρίσκω ελαττώματα πια. Όσο κι αν τα χρόνια περνάνε, θα παραμείνει για πάντα ο μικρός μου αδερφός που παίζαμε ξύλο και με ρωτούσε διάφορα πράγματα και τελικά έγινε καλύτερός μου σε όλα.
Ακολουθώντας την αντίθετη διαδρομή, οι Aυστριακοί STS, τραγούδησαν τη λαχτάρα τους να ζήσουν κάποτε στην Ελλάδα:
IRGENDWANN BLEIB I DANN DORT ΚΑΠΟΤΕ ΘΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΩ ΕΚΕΙ
Der letzte Sommer war sehr schön, / Το τελευταίο καλοκαίρι ήταν πολύ όμορφο I bin in irgendeiner Bucht g'leg'n / Είχα ξαπλώσει σε κάποιον κολπίσκο Die Sunn wie Feuer auf der Haut, / Ο ήλιος σαν φωτιά πάνω στο δέρμα Du riechst das Wasser und nix is laut / Μυρίζεις το νερό και τίποτα δεν κάνει θόρυβο Irgendwo in GRIECHENLAND, / Κάπου στην ΕΛΛΑΔΑ Jede Menge weißer Sand / Κάθε λογής λευκή άμμος Auf mein' Rück'n nur dei Hand / Στην πλάτη μου μόνο το χέρι σου
Nach zwei, drei Wochen hab i's g'spürt, / Μετά δυο-τρεις βδομάδες το ένιωσα I hab das Lebensg'fühl dort inhaliert / Εκεί εισέπνευσα τη ζωή Die Gedanken dreh'n si um, / Οι σκέψεις στριφογυρίζουν Was z'haus wichtig war is jetzt ganz dumm / Αυτό που ήταν σημαντικό στην πατρίδα, εδώ φαίνεται τελείως ηλίθιο Du sitzt bei an Olivenbaum / Κάθεσαι κάτω από μια ελιά Und du spielst di mit an Stein / Και παίζεις με ένα πετραδάκι Es is so anders als daham! / Είναι τόσο διαφορετικά από τη δική μας χώρα!
Und irgendwann bleib i dann dort, / Και κάποτε θα παραμείνω εκεί Lass' alles lieg'n und steh'n / Θα αφήσω πίσω μου συντρίμμια Geh von daham für immer fort / Θα αφήσω τον τόπο μου μια για πάντα Darauf geb' i dir mei Wort, / Σου δίνω το λόγο μου γι'αυτό Wieviel Jahr' a noch vergeh'n / Όσα χρόνια κι αν περάσουν ακόμα Irgendwann bleib i dann dort / Κάποτε θα παραμείνω εκεί
In uns'rer Hektomatik-Welt / Μέσα σ'αυτόν τον αυτοματοποιημένο κόσμο, τον γεμάτο ένταση Dreht si' alles nur um Macht und Geld / Τα πάντα έχουν να κάνουν μόνο με την εξουσία και το χρήμα, Finanz und Banken steig'n mir drauf, / Τα οικονομικά και τράπεζες που ξεφυτρώνουν Die Rechnung, die geht sowieso nie auf / Ο λογαριασμός, όμως, δεν εξοφλείται ποτέ Und irgendwann fragst di', / Και κάποτε αναρωτιέσαι Wieso quäl i mich da so schrecklich ab / Πώς και τυραννιέμαι έτσι απαίσια Und bin net längst schon weiß Gott wo / Και δεν έχω ήδη πάει ο Θεός ξέρει πού
Aber noch is' net so weit, / Όμως ακόμα δεν έχω φτάσει εκεί Noch was zu tun befiehlt die Eitelkeit / Ούτε το τι κάνω το καθορίζει η ματαιοδοξία Doch bevor der Herzinfarkt / Πριν λοιπόν το έμφραγμα Mich mit vierzig in die Windeln prackt /Στα σαράντα μου μού φορέσει πάνες Lieg i schon irgendwo am Strand, / Ξαπλώνω κάπου στην παραλία A Bottle Rotwein in der Hand / Ένα μπουκάλι κόκκινο κρασί στο χέρι Und steck die Füß in' weißen Sand / Και χώνω τα πόδια μου στη λευκή άμμο
Und irgendwann bleib i dann dort... / Και κάποτε θα παραμείνω εκεί...
Πού πήγαν άραγε τα γελαστά κι ανέμελα καλοκαίρια της ζωής μας; Οι έρωτες που δεν θα τελείωναν ποτέ;
Θα σας θυμάμαι πάντοτε, πάντοτε, πάντοτε...
HASTA MAÑANA
Where is the spring and the summer That once was yours and mine? Where did it go? I just don't know But still my love for you will live forever
Hasta mañana till we meet again Don't know where, don't know when Darling, our love was much too strong to die We'll find a way to face a new tomorrow Hasta mañana, say we'll meet again I can't do without you Time to forget, send me a letter Say you forgive, the sooner the better Hasta mañana, baby, hasta mañana, until then
Where is the dream we were dreaming And all the nights we shared? Where did they go? I just don't know And I can't tell you just how much I miss you
Jean Vallée
-
Το 1978 o Jean Vallée, με την ευαίσθητη αρρενωπή φωνή του, κατέλαβε τη
δεύτερη θέση στο Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision.
To 1999 o βασιλεύς Α...
Keith Green
-
Μια προσευχή, μια ζωή, μια αφιέρωση...
Ο εβραϊκής καταγωγής Keith Green
από το Brooklyn της Νέας Υόρκης
πίστεψε στο Χριστό
και Τον υπη...
Jemi / Είμαστε
-
Jemi për miqtë tonë mbështetje,
burim i frymëzimit dhe qetësisë.
Fluturojmë bashkë.
Sepse ne *jemi* bashkë.
Είμαστε για τους φίλους στήριγμα,
πηγή ...
Juliana Pasha / Γιουλιάνα Πάσα
-
Η φετινή συμμετοχή της Αλβανίας στη Eurovision
Μουσική: Αρντίτ Γκεμπρέα
Στίχοι: Πίρρο Τσάκο
NUK MUNDEM PA TY / ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΧΩΡΙΣ ΕΣΕΝ...
1 • Τι είναι για σένα απόλυτη ευτυχία; What is your idea of perfect happiness?
Να μπορούσα να συγκεντρώσω όλα μου τα αγαπημένα πρόσωπα στον ίδιο χώρο. Και να μην υπήρχε πια χρόνος. I wish I could gather all of my closest friends and family into the same room--and time did not exist.
2 • Ποιος είναι ο μεγαλύτερος φόβος σου; What is your greatest fear?
Το να μην έχω τον έλεγχο. Not to be in control.
3 • Τι απεχθάνεσαι περισσότερο στον εαυτό σου; What is the trait you most deplore in yourself?
Δεν είμαι ετοιμόλογος. (Αν και κάποιοι έχουν κατά καιρούς θεωρήσει πως είμαι.) I am not quick-tongued. (Although some people have occasionally said that I am.)
4 • Τι απεχθάνεσαι περισσότερο στους άλλους; What is the trait you most deplore in others?
Τη μικρότητα. Littleness.
5 • Ποια θεωρείς την πιο υπερεκτιμημένη αρετή; What do you consider the most overrated virtue?
Τον τσαμπουκά. (Στην Ελλάδα θεωρείται αρετή.) Agressiveness. (In Greece, this is considered to be a virtue.)
6 • Πότε λες ψέμματα; On what occasion do you lie?
Όταν φοβάμαι πως κάποιος θα στενοχωρηθεί. Whenever I'm afraid I might hurt someone's feelings.
7 • Τι κυρίως δεν σου αρέσει στην εμφάνισή σου; What do you dislike most about your appearance?
Το ότι μου αρέσουν τώρα παλιές μου φωτογραφίες που τότε δεν μου άρεσαν. The fact that I now like old pictures of myself I didn't like back then.
8 • Για τι κυρίως μετανιώνεις; What is your greatest regret?
Που δεν κάνω χειρωνακτική εργασία, π.χ. μανάβης, χασάπης, ηλεκτρολόγος ή υδραυλικός. That I don't do a manual job, for example grocerer, butcher, electrician or plumber.
9 • Τι ή ποιος είναι η μεγαλύτερη αγάπη της ζωής σου; What or who is the greatest love of your life?
Οι άνθρωποι. Ή μάλλον, οι Άνθρωποι. People. I mean People with a capital P.
10 • Σε τι πνευματική κατάσταση είσαι τώρα; What is your current state of mind?
Απορώ (με την καρδιά μου, που λέει και το τραγούδι). "I'm confused with my own heart", according to a popular Greek song.
11 • Ποιο θεωρείς το μεγαλύτερο επίτευγμά σου; What do you consider your greatest achievement?
Το ότι δεν αλλοτριώθηκα. The fact that I haven't alienated myself from the real me.
12 • Ποιο είναι το πιο πολύτιμο αγαθό σου; What is your most treasured possession?
Ο χρόνος μου. My time.
13 • Τι θεωρείς απόλυτη κατάντια; What do you regard as the lowest depth of misery?
Τη ζηλοφθονία. Envy.
14 • Πού θα'θελες να ζεις; Where would you like to live?
Στα Βαλκάνια, τη Νέα Υόρκη, το Ισραήλ ή σε κάποια χώρα της Βόρειας Ευρώπης. Ή στην Αθήνα, όπου και μένω. In the Balkans, New York City, Israel or in a Northern European country. Or in Athens, where I currently live.
15 • Ποια είναι η αγαπημένη σου ασχολία; What is your favorite occupation?
Να είμαι με φίλους. Being with my friends.
16 • Τι εκτιμάς περισσότερο στους φίλους σου; What do you most value in your friends?
Το ότι με επέλεξαν. That they've chosen me.
17 • Τι είναι το πιο εξωφρενικό που έχεις κάνει ποτέ; What is your greatest extravagance?
Το ταξίδι μου στις ΗΠΑ το 1990. (Ήταν περίεργες οι συνθήκες.) My trip to the USA in 1990. (It was under extraordinary circumstances.)
18 • Ποια αρετή θαυμάζεις σε έναν άντρα; What is the quality you most like in a man?
Την αποτελεσματικότητα. Efficiency.
19 • Ποια αρετή θαυμάζεις σε μια γυναίκα; What is the quality you most like in a woman?
Την ανάγκη να την αγκαλιάσουν. Her need to be hugged.
20 • Ποια είναι τα αγαπημένα σου ονόματα; What are your favorite names?
Ραχήλ. Ρεβέκκα. Ρουθ. Rachel. Rebecca. Ruth.
21 • Τι απεχθάνεσαι περισσότερο; What is it that you most dislike?
Tην εθνικιστική υστερία. Nationalist hysteria.
22 • Πώς θα ήθελες να πεθάνεις; How would you like to die?
Σε ένα καταπράσινο χωριό, με μουσική και ρακί, αμέσως μετά το ηλιοβασίλεμα. In a beautifully green village, with music and raki, right after sunset.
23 • Ποιο είναι το αγαπημένο σου ταξείδι; What is your favorite journey?
Με τραίνο και καταιγίδα. By train during a rainstorm.
24 • Ποιο είναι το σύνθημά σου; What is your motto?
Το σήμερα δεν επιστρέφει ποτέ. Εσύ κι εγώ μπορούμε να το κάνουμε να διαρκέσει για πάντα. Today never returns. You and I can make it last forever.
25 • Ποιες λέξεις οι φράσεις χρησιμοποιείς κατά κόρον; Which words or phrases do you most overuse?
«Τέλεια!» "Perfect!"
26 • Ποιο ζωντανό πρόσωπο θαυμάζεις περισσότερο; Which living person do you most admire?
Τον Όλιβερ Ζαμίτ (ο οποίος δώρισε τα όργανα του δολοφονημένου στη Μύκονο γιου του, Ντουζόν Ζαμίτ, προκειμένου να μεταμοσχευθούν σε Έλληνες). Oliver Zammit, who donated his son's organs for transplant surgeries to the benefit of several Greek people despite the fact that Doujon, his son, had been murdered on Mykonos.
27 • Ποιο ζωντανό πρόσωπο περιφρονείς περισσότερο; Which living person do you most despise?
Τον Οσάμα Μπιν Λάντεν—και ελπίζω να μην μείνει "living" για πολύ ακόμα. Osama Bin-Laden—and I hope he doesn't stay "living" for much longer.
28 • Πού και πότε ήσουν πιο ευτυχισμένος; Where and when were you the happiest?
Φοιτητής στην Αθήνα. When I was a university student in Athens.
29 • Εάν μπορούσες να αλλάξεις κάτι σε σένα, τι θα ήταν; If you could change one thing about yourself, what would it be?
Το πορτοφόλι μου. My wallet.
30 • Εάν επρόκειτο να πεθάνεις και να επιστρέψεις ως κάποιος άλλος άνθρωπος ή πράγμα, ποιος θα 'σουν; If you were to die and comeback as a person or a thing, what would it be?
Ο Όσκαρ Σίντλερ. Oskar Schindler.
31 • Ποιο είναι το πιο έντονο χαρακτηριστικό σου; What is your most marked characteristic?
Η απλότητά μου. (Αν και με έχουν χαρακτηρίσει περίπλοκο.) My simplicity. (Although I have been called complicated.)
32 • Ποιοι είναι οι αγαπημένοι συγγραφείς; Who are your favorite writers?
Ισμαήλ Κανταρέ, Φίλιπ Ροθ. Ismail Kadare, Philip Roth.
33 • Ποιος είναι ο αγαπημένος σου λογοτεχνικός ήρωας; Who is your favorite hero of fiction?
Ο Όλιβερ Μέλλορς (ο εραστής της Λαίδης Τσάτερλυ). Oliver Mellors (Lady Chatterley's Lover).
34 • Ποιους θεωρείς ήρωες στην πραγματικότητα; Who are your heroes in real life?
Tους εναπομείναντες ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας. The remaining voters of New Democracy (Greek Conservative Party).
